Winkelwagen

Uw winkelwagen is leeg

Wijnbericht

berichten uit de wijngaard - okt 2011; thema nummer over 2011 PDF Afdrukken E-mail

Themanummer Oogst 2011; WijnInformatieCentrum.

Vroege pluk

Al wordt het record van het hittegolfjaar 2003 niet gebroken, in tal van Europese wijngebieden wordt dit jaar vroeger geplukt dan normaal. De reden daarvoor is de in het warme voorjaar ontstane voorsprong in de vegetatie van de wijnstok en als uitvloeisel daarvan een eerdere rijping van de druiven. Het wat minder zomerse weer van juli heeft wel iets aan die voorsprong afgedaan, maar niet veel. De eerste trossen sauvignon blanc worden in Bordeaux geplukt op 18 september, anderhalve week eerder dan in een doorsnee jaar.

Oogstplanning

Hoe bepaal je als wijnboer wat het optimale moment van rijpheid is om je druiven te plukken? Je kunt het suikergehalte meten, in de wijngaard zelf met een refractometer - een apparaat om het zogeheten mostgewicht snel in de wijngaard zelf te meten door gebruik te maken van de breking van het licht - of in het laboratorium. Ook kun je druiven proeven en er daarbij op letten of de pitjes in de druif voldoende bruin gekleurd zijn en hun bitterheid kwijt zijn.

In alle gevallen gaat het om steekproeven. Het komt echter heel vaak voor dat druiven binnen een en hetzelfde perceel niet gelijktijdig dezelfde mate van rijpheid bereiken. Dat gebeurt wanneer er verschillen in de bodemsamenstelling zijn. En op de ene plaats kan een bodem beter water vasthouden dan op een andere. Wanneer je dan toch in een keer zo´n volledig perceel oogst, krijg je te maken met fruit van ongelijke kwaliteit.

Nauwkeurig(er) oogsten, gericht op de beste rijpheid per stok en in verschillende plukgangen, kan resulteren in een betere wijn. Maar hoe bepaal je al die gradaties van rijpheid binnen een wijngaard? Het 21eeeuwse antwoord op die vraag komt van satelliettechniek. Hoog vanuit de lucht maakt het systeem infraroodopnames van het bladgroengehalte van de bladeren. Op grond daarvan kan de exacte mate van rijpheid van de druiven bepaald worden, die er zelf dus niet meer aan te pas komen. De satelliet brengt het volledige oppervlak van een wijngaard in kaart met een nauwkeurigheid tot op 4 vierkante meter. Dat is nauwkeurig genoeg om de kleinste variaties binnen een perceel te signaleren. De kosten per hectare vallen mee. Ze bedragen 50 à 70 euro en kunnen gemakkelijk terugverdiend worden met een superieure kwaliteit van de wijn.

Plukken met de hand of met de machine?

Tot ver in de 20e eeuw werden druiven met de hand geplukt. Wijnboeren (en wijndrinkers) wisten niet beter. De pluk heeft de status van een ritueel gekregen als feestelijke bekroning van het jaar. In hoeverre druiven plukken werkelijk zo romantisch is als wel eens wordt gesuggereerd, is nog maar de vraag. Het is zwaar lichamelijk werk en een aanslag op je rug. Als het in de wijngaard door regen dan ook nog eens nat en modderig is, kun je helemaal je lol op. Je moet dan maar hopen dat de goede sfeer, inclusief plukkersmaaltijden, alles weer goed maakt.

Plukken met de hand is inmiddels lang niet overal meer een vanzelfsprekendheid. Vanwege het arbeidsintensieve aspect - plukkers zijn soms moeilijk te vinden en te motiveren - en de bijbehorende kosten ervan wordt steeds vaker met machines geplukt. Aanvankelijk ging dat mechanisch plukken nogal hardhandig en leidde het gebruik van plukmachines tot schade aan de stokken. In de loop der jaren zijn de machines echter sterk verbeterd en zijn ze veel zachtzinniger geworden.

Grote voordelen van machinaal oogsten zijn snelheid en onafhankelijkheid van menselijke arbeidskracht. Voorwaarde is wel dat de stokken in de wijngaard geschikt zijn voor deze techniek. In de praktijk betekent dit dat ze verticaal langs draden geleid worden. Bij ongeleide, laag bij de grond groeiende bosstokken in goblet vorm of individueel langs palen geleide stokken op zeer steile hellingen is het onmogelijk. Ook in wijngaarden met een hoge plantdichtheid, d.w.z. met een groot aantal dicht op elkaar geplante stokken per hectare, is de machine geen optie. Machines zijn verder in het nadeel in jaren wanneer er vlak voor de oogst problemen in de wijngaard opduiken met rotting. Het is immers de bedoeling dat alleen gezonde druiven in de kelder terecht komen.

Een groot voordeel van plukken met de hand is de mogelijkheid om per individuele stok alleen de allerbeste trossen te selecteren. Dat gebeurt in de regel bij echte topwijnen. Dit jaar is bijvoorbeeld in de Bourgogne voorgesteld om handmatig plukken verplicht te stellen voor Grand Cru wijnen. Bij plukken met de hand is het ook mogelijk om de druiven in kleine kratjes te verzamelen waarin ze perfect heel blijven. Bij een groot gewicht in kiepwagens gebeurt dat niet, en van beschadigde druiven kun je geen topwijn maken.